{"id":49206,"date":"2022-11-30T10:17:47","date_gmt":"2022-11-30T10:17:47","guid":{"rendered":"https:\/\/dev.metos.global\/?page_id=49206"},"modified":"2026-05-04T09:38:21","modified_gmt":"2026-05-04T09:38:21","slug":"disease-models-apricot-mirabelle-plum-prune","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/metos.global\/pl\/disease-models-apricot-mirabelle-plum-prune\/","title":{"rendered":"Modele chorobowe - morela, mirabelka, \u015bliwka, \u015bliwka"},"content":{"rendered":"
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"Modele\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Morela, mirabelka, \u015bliwka i \u015bliwka<\/b>
modele choroby<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

CHOROBA RDZY -
Tranzschelia discolor<\/em>\n<\/a><\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

BROWN ROT -
Monilinia laxa<\/em><\/a><\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

MONILINIA
SPP.<\/a><\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

SHOT HOLE -
Wilsonomyces carpophilus<\/em><\/a><\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

XANTHOMONAS
ARBORICOLA <\/a><\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

TAPHRINA LEAF CURL -
Taphrina deformans<\/em><\/a><\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

M\u0104CZNIAK RZEKOMY -
Sphaerotheca pannosa<\/em> <\/a><\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

FRUIT SCAB -
Cladosporium carpophilum<\/em><\/a><\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t\tZalecane wyposa\u017cenie<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Choroba rdzy<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Patogen<\/h3>

Patogen grzybowy Tranzschelia discolor<\/em> infekuje ro\u015bliny z rodzaju Prunus, w tym migda\u0142y, morele, wi\u015bnie, brzoskwinie, nektarynki, \u015bliwki i \u015bliwy. Grzyb dzieli si\u0119 na wyspecjalizowane formy w zale\u017cno\u015bci od \u017cywiciela: T. discolor f. sp. persicae<\/em> na brzoskwini, T. discolor f. sp. dulcis<\/em> na migda\u0142ach, oraz T. discolor f. sp. domesticae<\/em> na \u015bliwce.<\/p>

Patogen przechodzi wiele stadi\u00f3w przetrwalnikowych i wymaga dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych \u017cywicieli (\u017cywicieli alternatywnych), aby zako\u0144czy\u0107 sw\u00f3j cykl \u017cyciowy. W Kalifornii jedynym potwierdzonym \u017cywicielem zast\u0119pczym jest Zawilec zwyczajny (Anemone coronaria) (Ranunculaceae)<\/em>. R\u00f3\u017cne typy zarodnik\u00f3w obejmuj\u0105 urediniospory, teliospory, bazidiospory i aeciospory, chocia\u017c tylko urediniospory i teliospory wyst\u0119puj\u0105 na gatunkach Prunus.<\/p>

Rdzawobr\u0105zowe, jednokom\u00f3rkowe urediniospory s\u0105 wytwarzane na brzoskwini i mog\u0105 powodowa\u0107 wt\u00f3rne infekcje, prowadz\u0105c do powtarzaj\u0105cych si\u0119 cykli produkcji zarodnik\u00f3w i ponownej infekcji, co ostatecznie prowadzi do wybuchu epidemii. Teliospory, kt\u00f3re rozwijaj\u0105 si\u0119 p\u00f3\u017aniej w sezonie na brzoskwiniach, nie powoduj\u0105 ponownego zaka\u017cenia gatunk\u00f3w Prunus. Zamiast tego zimuj\u0105 i kie\u0142kuj\u0105 w nast\u0119pnym sezonie, wytwarzaj\u0105c bazidiospory, kt\u00f3re infekuj\u0105 alternatywnego \u017cywiciela, A. coronaria<\/em>.<\/p>

Aeciospory produkowane na A. coronaria<\/em> mo\u017ce infekowa\u0107 tylko gatunki Prunus, inicjuj\u0105c pierwszy cykl produkcji urediniospor wiosn\u0105. Jednak\u017ce, poniewa\u017c A. coronaria<\/em> jest rzadki w sadach owoc\u00f3w pestkowych, jest ma\u0142o prawdopodobne, aby by\u0142 g\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em infekcji. Zamiast tego grzyb prawdopodobnie zimuje jako grzybnia w zainfekowanym drewnie owocowym z poprzedniego sezonu. Wiosn\u0105 infekcje te przekszta\u0142caj\u0105 si\u0119 w zrakowacenia ga\u0142\u0105zek, s\u0142u\u017c\u0105ce jako g\u0142\u00f3wne \u017ar\u00f3d\u0142o inokulum ka\u017cdego roku. Urediniospory z zrakowace\u0144 ga\u0142\u0105zek infekuj\u0105 li\u015bcie, gdzie w zmianach chorobowych tworz\u0105 si\u0119 dodatkowe zarodniki. W sprzyjaj\u0105cych warunkach choroba mo\u017ce osi\u0105gn\u0105\u0107 poziom epidemii.<\/p>

Symptomy<\/h3>

Typowe objawy choroby obejmuj\u0105 raki ga\u0142\u0105zek, uszkodzenia li\u015bci i uszkodzenia owoc\u00f3w. Jednak nie wszystkie objawy mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 w ka\u017cdym sezonie wegetacyjnym.<\/p>

Zrakowacenia ga\u0142\u0105zek s\u0105 pierwszymi objawami pojawiaj\u0105cymi si\u0119 wiosn\u0105, rozwijaj\u0105cymi si\u0119 po opadni\u0119ciu p\u0142atk\u00f3w podczas formowania owoc\u00f3w na jednorocznym drewnie. Objawiaj\u0105 si\u0119 one w postaci p\u0119cherzy i pod\u0142u\u017cnych p\u0119kni\u0119\u0107 w korze.<\/p>

Infekcja rozpoczyna si\u0119 od nasi\u0105kni\u0119tych wod\u0105 zmian, kt\u00f3re puchn\u0105 i p\u0119kaj\u0105 w tkance nask\u00f3rka ga\u0142\u0105zki. Zrakowacenia znajduj\u0105 si\u0119 zazwyczaj na g\u00f3rnej, czerwonawej stronie ga\u0142\u0105zki. W ci\u0105gu kilku dni (w zale\u017cno\u015bci od temperatury) zrakowacenia dojrzewaj\u0105 i wytwarzaj\u0105 rdzawobr\u0105zowe, sproszkowane masy wyspecjalizowanych zarodnik\u00f3w zwanych urediniosporami. Te urediniospory s\u0105 kolczaste i ostro zw\u0119\u017cone u podstawy. Pod koniec sezonu stare zrakowacenia mog\u0105 by\u0107 nadal widoczne, chocia\u017c mog\u0105 przetrwa\u0107 do nast\u0119pnego sezonu, nie wytwarzaj\u0105 ju\u017c \u017cywotnych zarodnik\u00f3w.<\/p>

Zmiany na li\u015bciach rozwijaj\u0105 si\u0119 zwykle po tym, jak wiosn\u0105 tworz\u0105 si\u0119 raki na ga\u0142\u0105zkach i mog\u0105 pojawia\u0107 si\u0119 a\u017c do jesieni. Ci\u0119\u017ckie infekcje mog\u0105 prowadzi\u0107 do defoliacji, zw\u0142aszcza gdy na jednym li\u015bciu wyst\u0119puje wiele zmian. Pierwsze zainfekowane li\u015bcie s\u0105 zwykle zlokalizowane w pobli\u017cu zrakowace\u0144 ga\u0142\u0105zek, kt\u00f3re s\u0142u\u017c\u0105 jako g\u0142\u00f3wne \u017ar\u00f3d\u0142o inokulum. Pocz\u0105tkowo zmiany chorobowe wygl\u0105daj\u0105 jak blado\u017c\u00f3\u0142to-zielone plamy widoczne na obu powierzchniach li\u015bcia. W miar\u0119 post\u0119pu staj\u0105 si\u0119 jasno\u017c\u00f3\u0142te i kanciaste, ostatecznie rozwijaj\u0105c nekrotyczne centra. Na dolnej powierzchni li\u015bcia pojawiaj\u0105 si\u0119 liczne krosty zarodnik\u00f3w (uredinia), kt\u00f3re zmieniaj\u0105 kolor na rdzawobr\u0105zowy, wytwarzaj\u0105c sproszkowane masy urediniospor. Pod koniec sezonu zmiany na li\u015bciach mog\u0105 ciemnie\u0107 do br\u0105zowego lub czarnego i zaczynaj\u0105 wytwarza\u0107 dwukom\u00f3rkowe teliospory. Zmiany te pozostaj\u0105 ma\u0142e, kanciaste i rdzawobr\u0105zowe.<\/p>

Uszkodzenia owoc\u00f3w rozwijaj\u0105 si\u0119 w p\u00f3\u017aniejszym okresie sezonu wegetacyjnego, po pojawieniu si\u0119 objaw\u00f3w na li\u015bciach. Pocz\u0105tkowo na dojrza\u0142ych, \u017c\u00f3\u0142tych owocach tworz\u0105 si\u0119 ma\u0142e br\u0105zowawe plamki z zielonymi otoczkami. Gdy owoce dojrzewaj\u0105 i czerwieniej\u0105, aureole zmieniaj\u0105 kolor na zielonkawo-\u017c\u00f3\u0142ty. Na jednym owocu mo\u017ce rozwin\u0105\u0107 si\u0119 wiele infekcji, tworz\u0105c punkty wej\u015bcia dla wt\u00f3rnych patogen\u00f3w grzybowych, takich jak Monilinia<\/em>, Colletotrichum<\/em>, Alternaria<\/em>oraz Cladosporium<\/em>co prowadzi do dalszego gnicia owoc\u00f3w.<\/p>

Model FieldClimate<\/h3>

\"\"<\/p>

Zarodniki patogenu grzybiczego Tranzschelia discolor<\/em> kie\u0142kuj\u0105 w szerokim zakresie temperatur, od 5\u00b0C do 30\u00b0C, z optymalnym zakresem od 15\u00b0C do 25\u00b0C w warunkach wilgotnych. W warunkach kontrolowanych stwierdzono, \u017ce idealne po\u0142\u0105czenie czasu trwania wilgoci i temperatury dla infekcji wynosi od 18 do 36 godzin w temperaturze od 15\u00b0C do 20\u00b0C. Nasilenie choroby wzrasta, gdy p\u00f3\u017an\u0105 wiosn\u0105 i latem wyst\u0119puj\u0105 opady deszczu. W ci\u0119\u017ckich przypadkach drzewa mog\u0105 do\u015bwiadczy\u0107 szybkiej defoliacji z powodu silnych infekcji rdz\u0105.<\/p>

Aby oceni\u0107 ryzyko infekcji rdz\u0105, obliczamy okres krytyczny na podstawie opad\u00f3w, wilgotno\u015bci li\u015bci i temperatury. Gdy krzywa infekcji osi\u0105gnie 100%, oznacza to, \u017ce w sadzie zosta\u0142y spe\u0142nione optymalne warunki do infekcji rdzy. W tym momencie nale\u017cy wdro\u017cy\u0107 zapobiegawcze \u015brodki ochrony ro\u015blin, aby zmniejszy\u0107 ryzyko powa\u017cnego rozwoju choroby.<\/p>

Literatura<\/h3>

Adaskaveg JE, Soto-Estrada, A, F\u00f6rster, H, Thompson, D, Hasey, J, Manji, BT, Teviotdale, B. (2000). Rdza brzoskwini powodowana przez Tranzschelia discolor w Kalifornii.<\/em> Uniwersytet Kalifornijski. Rolnictwo i zasoby naturalne.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Monilinia laxa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Patogen<\/h3>

Monilinia laxa<\/em>, czynnik wywo\u0142uj\u0105cy brunatn\u0105 zgnilizn\u0119 owoc\u00f3w pestkowych, podlega cyklicznemu wzorcowi, kt\u00f3ry zapewnia jego trwa\u0142o\u015b\u0107 i rozprzestrzenianie si\u0119. Grzyb zimuje w zainfekowanych tkankach ro\u015blinnych, takich jak ga\u0142\u0105zki, ga\u0142\u0119zie, stare cz\u0119\u015bci kwiat\u00f3w lub zmumifikowane owoce. Wiosn\u0105 wytwarza bezp\u0142ciowe konidia na zainfekowanych szcz\u0105tkach ro\u015blinnych. Dodatkowo, na opad\u0142ych na ziemi\u0119 owocach rozwijaj\u0105 si\u0119 struktury rozmna\u017cania p\u0142ciowego zwane apotecjami, wytwarzaj\u0105ce askospory. Zar\u00f3wno konidia, jak i askospory s\u0105 rozprzestrzeniane przez wiatr i deszcz, prowadz\u0105c do nowych infekcji na kwiatach i m\u0142odych p\u0119dach.<\/p>

Warunki \u015brodowiskowe znacz\u0105co wp\u0142ywaj\u0105 na proces infekcji Monilinia laxa<\/em>. Grzyb rozwija si\u0119 w ciep\u0142ych i wilgotnych warunkach pogodowych, a optymalna temperatura infekcji wynosi od 15\u00b0C do 25\u00b0C (59\u00b0F do 77\u00b0F). Conidia<\/em> zaczynaj\u0105 rozwija\u0107 si\u0119 na zainfekowanych szcz\u0105tkach ro\u015blinnych, gdy temperatura osi\u0105gnie 4\u00b0C (40\u00b0F), a infekcje wyst\u0119puj\u0105, gdy temperatura przekracza 10\u00b0C (50\u00b0F). Wysoka wilgotno\u015b\u0107 i mokre warunki u\u0142atwiaj\u0105 rozprzestrzenianie si\u0119 i kie\u0142kowanie zarodnik\u00f3w, dzi\u0119ki czemu okresy deszczowe szczeg\u00f3lnie sprzyjaj\u0105 rozwojowi choroby.<\/p>

Symptomy<\/h3>

Pocz\u0105tkowe objawy Monilinia laxa<\/em> Infekcja objawia si\u0119 jako zaraza kwiat\u00f3w, w kt\u00f3rej zainfekowane kwiaty wi\u0119dn\u0105, br\u0105zowiej\u0105 i mog\u0105 przylega\u0107 do drzewa. Zaraza ta mo\u017ce rozprzestrzenia\u0107 si\u0119 na ga\u0142\u0105zki i ga\u0142\u0119zie, prowadz\u0105c do powstawania rak\u00f3w - zapadni\u0119tych, nekrotycznych obszar\u00f3w na drewnie. W wilgotnych warunkach, popielato-szare do br\u0105zowych masy zarodnik\u00f3w mog\u0105 tworzy\u0107 si\u0119 na chorych kwiatach i zrakowaceniach ga\u0142\u0105zek, s\u0142u\u017c\u0105c jako \u017ar\u00f3d\u0142o wt\u00f3rnego inokulum.<\/p>

W miar\u0119 post\u0119pu sezonu wegetacyjnego grzyb mo\u017ce infekowa\u0107 rozwijaj\u0105ce si\u0119 owoce, prowadz\u0105c do br\u0105zowej zgnilizny. Zainfekowane owoce wykazuj\u0105 br\u0105zowe, szybko powi\u0119kszaj\u0105ce si\u0119 zmiany, cz\u0119sto pokryte szarawymi masami zarodnik\u00f3w w wilgotnych warunkach. Owoce te mog\u0105 ulec mumifikacji i pozosta\u0107 przytwierdzone do drzewa, s\u0142u\u017c\u0105c jako rezerwuar patogenu. Choroba mo\u017ce powodowa\u0107 znaczne straty przed i po zbiorach, szczeg\u00f3lnie w ciep\u0142ych i wilgotnych porach roku, wp\u0142ywaj\u0105c zar\u00f3wno na plon, jak i jako\u015b\u0107 owoc\u00f3w.<\/p>

Model FieldClimate<\/h3>

\"\"<\/p>

Potrzebne czujniki:<\/p>

  • Temperatura powietrza<\/li>
  • Wilgotno\u015b\u0107 li\u015bci<\/li>
  • Wilgotno\u015b\u0107 wzgl\u0119dna<\/li>
  • Opady<\/li><\/ul>

    Wykres przedstawia optymalne warunki dla Monilinia<\/em> infekcje w sadach, w oparciu o czynniki takie jak wilgotno\u015b\u0107 li\u015bci, temperatura i wilgotno\u015b\u0107 wzgl\u0119dna. Monilinia laxa<\/em> jest dobrze przystosowany do stosunkowo niskich temperatur wiosn\u0105 i mo\u017ce powodowa\u0107 infekcje w temperaturach tak niskich jak 5\u00b0C, nawet przy kr\u00f3tkim okresie zwil\u017cenia li\u015bci. Poziom infekcji 100% na wykresie reprezentuje najkorzystniejsze warunki dla grzyba do penetracji tkanek ro\u015blinnych i zainicjowania infekcji.<\/p>

    Aby wspom\u00f3c zarz\u0105dzanie chorobami, nale\u017cy rozwa\u017cy\u0107 zastosowanie leczniczych \u015brodk\u00f3w ochrony ro\u015blin. Wykres przedstawia dwie klasy nasilenia - infekcj\u0119 i ci\u0119\u017ck\u0105 infekcj\u0119 - w oparciu o czynniki takie jak odmiana owoc\u00f3w, historia sadu i do\u015bwiadczenie rolnik\u00f3w. Klasyfikacje te pomagaj\u0105 w podejmowaniu decyzji dotycz\u0105cych skutecznego zwalczania chor\u00f3b.<\/p>

    Literatura<\/h3>
    • Casals, C. (2010). Wp\u0142yw temperatury i aktywno\u015bci wody na kie\u0142kowanie in vitro Monilinia spp. Journal of Applied Microbiology<\/em>.<\/li>
    • UC IPM. (n.d.). Wytyczne UC dotycz\u0105ce zwalczania zarazy brunatnej na migda\u0142owcach<\/em>. Victoria, Departament \u015arodowiska i Przemys\u0142u Pierwotnego. (b.d.). Brunatna zgnilizna owoc\u00f3w pestkowych.<\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t
      <\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t

      Monilinia spp.<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

      Patogen<\/h3>

      Patogen brunatnej zgnilizny, Monilinia spp.<\/em>Grzyb ten atakuje brzoskwinie i nektaryny poprzez cykl \u017cyciowy, kt\u00f3ry rozpoczyna si\u0119 od zimowania w zmumifikowanych owocach i rakach ga\u0142\u0105zek. Wraz ze wzrostem temperatury na wiosn\u0119, grzyb wytwarza zarodniki, kt\u00f3re infekuj\u0105 kwiaty i m\u0142ode p\u0119dy, prowadz\u0105c do zarazy kwiat\u00f3w i zrakowacenia ga\u0142\u0105zek. Infekcje te s\u0142u\u017c\u0105 jako \u017ar\u00f3d\u0142o inokulum dla infekcji owoc\u00f3w w dalszej cz\u0119\u015bci sezonu. Dojrza\u0142e owoce staj\u0105 si\u0119 coraz bardziej podatne na br\u0105zow\u0105 zgnilizn\u0119, szczeg\u00f3lnie w ciep\u0142ych, mokrych lub wilgotnych warunkach, kt\u00f3re sprzyjaj\u0105 szybkiemu post\u0119powi choroby. Uszkodzenia owoc\u00f3w, takie jak te spowodowane przez owady lub grad, dodatkowo zwi\u0119kszaj\u0105 podatno\u015b\u0107. Skuteczne zarz\u0105dzanie obejmuje praktyki kulturowe, takie jak usuwanie zmumifikowanych owoc\u00f3w i rakowatych ga\u0142\u0105zek, a tak\u017ce kontrole chemiczne obejmuj\u0105ce stosowanie fungicyd\u00f3w w krytycznych okresach kwitnienia i przed zbiorami.<\/p>

      Symptomy<\/h3>

      Monilinia spp.<\/em> objawia si\u0119 kilkoma wyra\u017anymi symptomami. Wiosn\u0105 zainfekowane kwiaty wi\u0119dn\u0105, br\u0105zowiej\u0105 i mog\u0105 pokrywa\u0107 si\u0119 szarobr\u0105zowymi masami zarodnik\u00f3w, kt\u00f3re cz\u0119sto pozostaj\u0105 przyczepione do ga\u0142\u0105zek i s\u0142u\u017c\u0105 jako \u017ar\u00f3d\u0142o wt\u00f3rnego inokulum. Infekcja mo\u017ce rozszerzy\u0107 si\u0119 na ga\u0142\u0105zki, prowadz\u0105c do powstania ma\u0142ych, gumowatych rak\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 opasa\u0107 i zabi\u0107 dotkni\u0119te p\u0119dy. Na dojrzewaj\u0105cych owocach pocz\u0105tkowe objawy pojawiaj\u0105 si\u0119 w postaci ma\u0142ych, okr\u0105g\u0142ych br\u0105zowych plam, kt\u00f3re w sprzyjaj\u0105cych warunkach szybko si\u0119 powi\u0119kszaj\u0105, potencjalnie powoduj\u0105c gnicie ca\u0142ego owocu w ci\u0105gu dw\u00f3ch dni. Na tych gnij\u0105cych obszarach cz\u0119sto rozwijaj\u0105 si\u0119 br\u0105zowe lub szare masy zarodnik\u00f3w. Zaatakowane owoce zazwyczaj wysychaj\u0105, staj\u0105 si\u0119 br\u0105zowe do czarnych i mog\u0105 spa\u015b\u0107 na ziemi\u0119 lub pozosta\u0107 zmumifikowane na drzewie, przyczyniaj\u0105c si\u0119 do utrzymywania si\u0119 i rozprzestrzeniania choroby.<\/p>

      Model FieldClimate<\/h3>

      \"\"<\/p>

      Potrzebne czujniki:<\/p>

      • Temperatury powietrza<\/li>
      • Wilgotno\u015b\u0107 li\u015bci<\/li><\/ul>

        Krzywa przy 100% wskazuje optymalne warunki dla Monilia<\/em> w sadach. Obliczenia oparte s\u0105 na wilgotno\u015bci li\u015bci, temperaturze i wilgotno\u015bci wzgl\u0119dnej.<\/p>

        Monilia spp.<\/em> jest dobrze przystosowany do stosunkowo niskich temperatur w okresie wiosennym i powoduje infekcje w temperaturach tak niskich jak 5\u00b0C w bardzo kr\u00f3tkim okresie trwania wilgoci. Infekcja 100% na wykresie wskazuje na optymalne warunki dla grzyba do wnikni\u0119cia do tkanki ro\u015blinnej i wywo\u0142ania infekcji. Nale\u017cy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 lecznicze pomiary ochrony ro\u015blin.<\/p>

        Literatura<\/h3>
        • Peter, K. A. (2024, 19 czerwca). Choroba owoc\u00f3w pestkowych - brunatna zgnilizna<\/em>. Penn State Extension. https:\/\/extension.psu.edu\/stone-fruit-disease-brown-rot<\/li>
        • Biggs, A. R. (2016). Brunatna zgnilizna owoc\u00f3w pestkowych. Ohioline, Ohio State University Extension. https:\/\/ohioline.osu.edu\/factsheet\/plpath-fru-29<\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t
          \n\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t\t\t
          \n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t
          \n\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t\t\t
          <\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t

          Otw\u00f3r strza\u0142owy<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

          Patogen<\/h3>

          Grzyb ten zimuje w zainfekowanych p\u0105kach i mo\u017ce infekowa\u0107 li\u015bcie, \u0142odygi i owoce podczas zimnych, deszczowych okres\u00f3w wiosn\u0105 i jesieni\u0105. Opady deszczu s\u0105 niezb\u0119dne do rozprzestrzeniania si\u0119 grzyba i infekowania zdrowych tkanek ro\u015blinnych.<\/p>

          Grzyb mo\u017ce utrzymywa\u0107 si\u0119 przez kilka lat w rakach lub p\u0105kach zainfekowanych ga\u0142\u0105zek. W sprzyjaj\u0105cych warunkach rozwija si\u0119 nawet zim\u0105. Wiosn\u0105 konidia s\u0105 rozpraszane przez deszcz na kwiaty i m\u0142ode li\u015bcie, inicjuj\u0105c nowe infekcje. W niesprzyjaj\u0105cych warunkach, takich jak sucha pogoda, konidia pozostaj\u0105 \u017cywotne przez kilka miesi\u0119cy. Deszcz jest niezb\u0119dny do rozprzestrzeniania si\u0119 zarodnik\u00f3w, podczas gdy wilgotne warunki s\u0105 wymagane do kie\u0142kowania. Grzyb mo\u017ce rosn\u0105\u0107 w temperaturach powy\u017cej 2\u00b0C.<\/p>

          Gdy wilgo\u0107 utrzymuje si\u0119 przez co najmniej 24 godziny, a temperatura przekracza 2\u00b0C, mo\u017ce doj\u015b\u0107 do infekcji. Wraz ze wzrostem temperatury w sezonie wegetacyjnym, do kie\u0142kowania wymagane s\u0105 kr\u00f3tsze okresy wilgotno\u015bci - na przyk\u0142ad tylko sze\u015b\u0107 godzin w temperaturze 25\u00b0C. Zarodniki rozprzestrzeniaj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie poprzez rozpryskiwanie wody i mog\u0105 pozosta\u0107 \u017cywotne przez miesi\u0105ce w suchych warunkach. W optymalnych warunkach zarodniki s\u0105 produkowane z zainfekowanych p\u0105k\u00f3w i uszkodze\u0144 \u0142odyg przez ca\u0142y sezon wegetacyjny. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 odmian brzoskwi\u0144, nektaryn, moreli i migda\u0142\u00f3w jest wysoce podatna, podczas gdy wi\u015bnie i \u015bliwy s\u0105 mniej podatne, wykazuj\u0105c objawy na li\u015bciach i owocach tylko wtedy, gdy p\u00f3\u017an\u0105 wiosn\u0105 i wczesnym latem wyst\u0119puj\u0105 d\u0142u\u017csze okresy wilgoci.<\/p>

          Symptomy<\/h3>

          Na zainfekowanych li\u015bciach pojawiaj\u0105 si\u0119 ma\u0142e br\u0105zowe plamki z czerwonawymi brzegami, o \u015brednicy oko\u0142o 1 mm. Plamy te przekszta\u0142caj\u0105 si\u0119 w wi\u0119ksze okr\u0105g\u0142e zmiany o \u015brednicy oko\u0142o 3 mm. W miar\u0119 post\u0119pu choroby dotkni\u0119te obszary wysychaj\u0105 i odpadaj\u0105 od li\u015bcia, tworz\u0105c wygl\u0105d dziury po strzale. Zainfekowane ga\u0142\u0105zki maj\u0105 wyra\u017ane br\u0105zowe brzegi z nekrotycznym \u015brodkiem, kt\u00f3ry nie odpada, ale zamiast tego wydziela du\u017ce ilo\u015bci gumy. Dodatkowo, lignifikacja zainfekowanych ga\u0142\u0105zek jest utrudniona, a zmiany stopniowo przekszta\u0142caj\u0105 si\u0119 w raki. W ci\u0119\u017ckich przypadkach choroba mo\u017ce prowadzi\u0107 do przedwczesnej defoliacji drzewa.<\/p>

          Na owocach infekcja pocz\u0105tkowo objawia si\u0119 jako ma\u0142e, okr\u0105g\u0142e, g\u0142\u0119boko purpurowe plamki. W miar\u0119 post\u0119pu choroby objawy r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od rodzaju owocu. Na morelach plamy staj\u0105 si\u0119 br\u0105zowe, uniesione i szorstkie, nadaj\u0105c owocom strupowat\u0105 tekstur\u0119. W przypadku brzoskwi\u0144 i nektaryn strupy pog\u0142\u0119biaj\u0105 si\u0119, tworz\u0105c wyra\u017ane wg\u0142\u0119bienia. Na zainfekowanych owocach cz\u0119sto pojawiaj\u0105 si\u0119 gumowate plamy, a w ci\u0119\u017ckich przypadkach w sk\u00f3rce mog\u0105 tworzy\u0107 si\u0119 p\u0119kni\u0119cia.<\/p>

          Model FieldClimate<\/h3>

          \"\"<\/p>

          Potrzebne czujniki:<\/p>